Kushiev-lab

Лаборатория профессор Х. Х. Кушиев ташаббуси билан ташкил этилган бўлиб, ҳозирги вақтда университет, Жаҳон банки, ЎзР вазирликлари, GIZ (Германия), BEC CLUSTER ва бошқа халқаро ва маҳаллий ташкилотлар томонидан қўллаб-қувватланмоқда.

ҲАМКОРЛИК

  • Institute of Bioorganic Chemistry after named academ.Sadikov A.S. AS of the RUz
  • Institute Botany AS of the RUz
  • Tashkent Chemical Technology Institute, Uzbekistan
  • Biology and Chemistry faculties of National University of Uzbekistan
  • Genetics and Experimental Biology Institute of the AS of RUz
  • Tashkent Agrarian University
  • Laboratory Molecular Phytopathology and Mycotoxin Research (prof. Petr Karlovsky) of the university Goettingen
  • Department Quality of Plant Products (Prof Dr. Elke Pawelzik) of the university Goettingen
  • Department of Plant Biochemistry (Prof. Dr. Feussner Ivo) of the university Goettingen
  • Department of Cartography, GIS and Remote Sensing (Prof. Dr. Martin Kappas) of Goettingen University (Germany)
  • Bagor Agricultural University (Dr. Dase Hunaefy) Indonezia
  • Laboratory of Explant Cultures (Dr. Katarína Ražná) Slovakia Agricaltural Universit

1.Ўсимликларнинг ўсиши ва ривожланишига биотик ва абиотик омилларнинг таъсирини тартибга солиш.

• Биотик ва абиотик омилларга чидамли ўсимликларнинг генетик манбаларини сақлаш.
Тузга бардошли ўсимликларнинг генбанки яратилди. 27 ўсимлик турларининг 1000 дан ортиқ намуналари генефондда сақланади.


• Ўсимлик манбаларидан фойдаланган ҳолда шўрланган эрларни экологик тиклаш.

Ўсимлик ресурсларидан фойдаланган ҳолда шўрланган/ташлаб кетилган тупроқларни экологик тиклаш бўйича Кластер технологияси ишлаб чиқилди.

• Тузга чидамли ўсимлик навларини яратишда биотехнологик ва генетик ёндашувлар.

Анор навларининг биотехнологик коллекцияси яратилди. “Туятиш” анор навларини биотехнологик усуллардан фойдаланган ҳолда кўпайтиришнинг инновацион технологияси ишлаб чиқилди.

• Ўсимликларни ҳимоя қилиш: биоматериаллар ва биологик маҳсулотларни яратиш

Ўсимликларнинг ташқи омилларга чидамлилигини оширувчи индукторлар яратилди

2. Биологик хавфсизлик – биологик биоматериалларнинг тарқалишига, одамлар, ҳайвонлар ва ўсимликларнинг антропоген ва табиий оммавий касалликларига қарши курашиш

• Атроф-муҳит – Бошқа минтақалар ва мамлакатлардан хавфли биоматериалларнинг тарқалишини олдини олиш.
• Қишлоқ хўжалиги – патогенлар, трансгенлар ва пионларнинг пайдо бўлиши ва тарқалиш хавфини камайтириш.
• Генетика – Генетик модификацияланган маҳсулотлар, вируслар ва бошқаларнинг органлар ёки тўқималарини биологик келиб чиқишини назорат қилиш.
• Кимёвий – атроф муҳитдаги турли бирикмалар, сувдаги нитрат миқдори ва бошқаларни назорат қилиш.
• Экобиологик – космосдан олиб келиниши мумкин бўлган бегона микроорганизмлардан ҳимоя қилиш.

Индуктив равишда боғланган плазма бўлган оптик эмиссия эмиссия спектрометридан озиқ-овқат маҳсулотларидаги, тупроқда, суғориш сувида, уруғларда, ўсимликларда, биосубеталарда, ўсимликлар ва бошқа намуналарда оғир металларнинг макроэлемент таркиби ва тузларини миқдорий аниқлаш учун фойдаланилади.

Озиқ-овқат маҳсулотлари, обиосубстратлар, тупроқ ва бошқа ўсимликларнинг уруғлари намуналарини намунавий тайёрлаш учун ICP OES спектрометрининг элементларида қўшимча таҳлил қилиш учун микротўлқинли парчаланиш тизими қўлланилади.

Қишлоқ хўжалиги хавфсизлиги

Озиқ-овқатлар, сув, атроф-муҳит объэктлари, озуқалар, спектрофотометрик, рефрактометрик, флориметрик детекторлар ва диодли қатор детектори ва автосервис таркибидаги витаминлар, меламин, микотоксинлар ва бошқа ароматик токсинларни аниқлаш учун ишлатилади.

Ўсимлик фитопатогенлари ва ҳайвонларнинг патогенлари экинларни йўқотиш ва чорва молларининг маҳсулдорлигини пасайишига олиб келади

Qishloq xo’jaligida ishlab chiqarish samaradorligi va xavfsizligini ta’minlashning kaliti bu patogen mikroorganizmlarning darajasi va tarqalishining doimiy monitoringidir.

Дунё бўйича касалликлар ва ҳашаротлар сабабли нобуд бўладиган ҳосилнинг ва ўз навбатида озиқ-овқатнинг ўртача баҳоси 48% га баҳоланмоқда.


Аниқланган юқумли агентлар : бактериялар, вируслар, нематодалар, микоплазмалар, замбуруғлар

Донли микопатогенлар

  • Доннинг микотоксинлар билан заҳарланишини аниқловчи омиллар: инфекция даражаси ва унда ривожланаётган замбуруғларнинг тур таркиби.
  • Биотик ёки абиотик стресслар таъсири остида сақланадиган шароит ўзгарганда дон партиясидаги патогенлар комплексини таҳлил қилиш орқали дон таркибидаги потенциал токсинларни башорат қилиш.
  • Fusariumжинсининг энг токсиген қўзиқоринлари штаммлари уч қисмга бўлинади: Discolor (F. graminearum, F. culmorum), Sporotrichiella (F. poae, F. sporotrichioides, F. langsethiae, F. tricinctum) ва Roseum (F. avenaceum). Бир қисмнинг турлари ишлаб чиқарилган токсинларнинг морфологик мезонлари ва профилларида ўхшашдир ва шунинг учун кўпинча микробиологик усуллар билан нотўғри аниқланган

Лабораторияда ДНК таҳлилига асосланган тестлар қўлланилади – ПЦР

  • патогенни аниқлаш – унинг генетик материали намунасида мавжудлиги
  • латент инфекциялар ташхиси
  • сезгирлик
  • ўзига хослик
  • таҳлил натижасининг тезлиги

Натижалар

  • Патоген замбуруғларни ташхислаш учун ПЦР технологиясидан фойдаланган ҳолда,
  • V. dahliae, V.albo-atrum, V.tricorpus турларининг ВТС-1 ва ВТС-2 фарқларини аниқлаш учун диагностика услуби ишлаб чиқилди. Ушбу услубдан табиий изоляторлардаги ички фарқларни аниқлашда ва ҳар қандай биологик материалдаги патогенларни аниқловчи диагностика воситаси сифатида фойдаланилади.
  • Қишлоқ хўжалиги ўсимликларининг вирусли ва бактериал касалликларини диагностика усуллари ишлаб чиқилди.